Luangpor Paisal Visalo‘s Podcast (ธรรมะ จาก หลวงพ่อไพศาล วิสาโล)

25690311pm--กายแบกแต่ใจเบา

11 มี.ค. 69 - กายแบกแต่ใจเบา : หลายครั้ง เวลาเราทำงาน แล้วเราบ่นว่าทุกข์ บ่นว่าเหนื่อย จริง ๆ ความทุกข์ก้อนใหญ่มันมาจากเสียงบ่น เสียงโวยวายในหัว หรืออารมณ์ความรู้สึกที่เกิดขึ้น เช่น ไม่ไหวแล้ว ไม่ไหวแล้ว ทำไมฉันทำงานหนักคนเดียว ทำไมเจ้านายโยนงานให้ฉันทำคนเดียว ทำไมไม่ทำอย่างโน้น ทำไมไม่ทำแบบนี้ หรือว่าบางทีก็ไม่พอใจคนอื่นที่เขาอู้งาน ไม่มาช่วยเรา

คนเราถ้าหากว่าไม่มีสติรู้ทันความคิดและอารมณ์ จิตที่ชอบปรุงแต่งในทางลบก็จะทำร้าย หรือซ้ำเติมเพิ่มทุกข์ให้เรา​ เพราะฉะนั้น การรู้ใจนี่ช่วยจิตใจเราได้มากเลย มันช่วยทำให้ความทุกข์เบาบางลง เวลามีเสียงบ่นในหัว มีความหงุดหงิดไม่พอใจ ถ้าเรารู้ทันมัน มันก็ทำอะไรจิตใจไม่ได้

25690306pm--อยู่กับกิเลสเหมือนน้ำกับใบบัว

6 มี.ค. 69 - อยู่กับกิเลสเหมือนน้ำกับใบบัว : คนที่ไม่ถูกใจเรา คนที่น่าระอา คนเหล่านี้เราหนีไม่พ้น เพราะบางทีก็อยู่ในบ้านของเรา บางทีก็เป็นลูกของเรา บางทีก็เป็นพ่อแม่ของเรา เขาไม่ได้เป็นไปอย่างที่เราคาดหวัง หลายคนก็ทุกข์มากแล้วก็พยายามไปจัดการเปลี่ยนแปลงคนเหล่านั้นซึ่งก็ไม่สำเร็จ เสร็จแล้วก็กินไม่ได้นอนไม่หลับ และไปโทษว่าเป็นเพราะเขา เป็นเพราะการกระทำ พฤติกรรม หรือคำพูดของคนเหล่านั้น

แต่ลืมไปว่าเป็นเพราะใจเราวางไว้ไม่ถูกใจ เราไปรู้สึกลบ ไปมีปฏิกิริยาต่อต้าน เหมือนกับที่เราไปสู้กับกิเลส แล้วเราก็สู้ไม่ได้ ก็ทุกข์ หรือเหมือนกับที่เราไปสู้กับความฟุ้งซ่าน สู้เท่าไหร่ก็ไม่สำเร็จ แล้วเราก็ท้อแท้ แต่ถ้าเรียนรู้ที่จะอยู่กับมันด้วยการดูแลใจของเราให้ดี ใครจะทำอะไรไม่ถูกต้อง แต่เราก็ดูแลใจของเราให้ปกติเอาไว้ นี่ทำได้แม้จะเป็นปุถุชนก็ตาม

 

เพราะฉะนั้นศิลปะที่หลวงพ่อชาท่านสอนหรือแนะนำนี่สำคัญมากเลย ที่ท่านแนะนำคือจงอยู่กับมันอย่างมีสติ เหมือนน้ำกับใบบัวแม้อยู่ด้วยกัน แต่น้ำก็ไม่อาจซึมเข้าใบบัวได้ และนี่คือสิ่งที่จะวัดความก้าวหน้าของการปฏิบัติของเรา ตราบใดที่ยังเป็นปุถุชนอยู่ 

25690305pm--ด้านลบของความสำเร็จ

5 มี.ค. 69 - ด้านลบของความสำเร็จ : ใครที่ต้องการปรารถนาความสำเร็จ ความมั่งคั่งร่ำรวย การมีชื่อเสียง อันนี้เป็นเพราะเขายังไม่เห็นโทษของมัน ไม่ได้มองว่าไม่มีอะไรที่ได้มาเปล่าๆ ตามมาพร้อมกับปัญหาที่มากมาย โดยเฉพาะลาภ ยศ สรรเสริญ เงินทอง ชื่อเสียงความเด่นดัง ถ้าวางใจไม่ถูก เกี่ยวข้องกับมันไม่เป็น ก็เกิดการทะเลาะเบาะแว้งกัน เกิดความขัดแย้งกัน สุดท้ายก็ไปไม่รอด

อันนี้ก็ตรงกับที่พระท่านเตือนเอาไว้ว่า โลกธรรมมีขึ้นมีลง ความสำเร็จทางโลกเจือไปด้วยทุกข์เสมอ อันนี้เช่นเดียวกับกามสุข ความสุขจากการมีวัตถุสิ่งเสพ พวกนี้เป็นสุขที่เจือไปด้วยทุกข์ ถ้าเราไม่เท่าทันมัน หวังแต่ชื่อเสียง หวังแต่ความสำเร็จ แม้จะได้มาสมหวัง แต่ว่าอะไรอย่างอื่นก็จะตามมาด้วย ซึ่งถ้ารับมือไม่ถูก ในที่สุดก็ต้องล้มหายตายจากไป หรือไม่ก็ต้องแยกทางกัน 

25690304pm--ทำดีแต่อย่าเป็นคนดี

4 มี.ค. 69 - ทำดีแต่อย่าเป็นคนดี

25690302pm--สามเกลอที่ควรมีในชีวิต

2 มี.ค. 69 - สามเกลอที่ควรมีในชีวิต : ทำความดีแล้ว มีความรู้ตัว ฝึกจิตจนรู้ความจริง เข้าใจสัจธรรม แม้จะเกิดความผันผวนปรวนแปรในชีวิต ใจก็ไม่ทุกข์ ก็ยังคงความปกติ จิตไม่หวั่นไหว ใจไม่กระเพื่อม อันนี้เป็นความสงบ ที่เรียกได้ว่าเป็นความสุขอย่างหนึ่ง

ความดีทำให้เกิดสุข ความรู้ รู้ตัว รู้ความจริง ก็ทำให้เกิดสุข โดยที่ไม่ต้องอาศัยสิ่งเสพ ไม่ต้องอาศัยอามิส แต่ขณะเดียวกันความสุขนี้ก็ช่วยทำให้เรามั่นคง ทั้งในความดี และการฝึกตนให้เข้าถึงความจริง หรือเกิดความรู้ คนที่ทำความดีแล้วไม่มีความสุข ยากที่จะทำความดีไปได้ต่อเนื่อง ความสุขช่วยเป็นตัวหล่อเลี้ยง ให้เรามั่นคงในความดี

 

ทำความดี ซื่อสัตย์สุจริต แม้ไม่มีคนเห็น แม้ไม่ได้เลื่อนขั้นเลื่อนตำแหน่ง ก็ยังทำดีต่อไป ไม่ท้อถอย เพราะมีความสุขใจ สุขที่เกิดจากสันโดษ สุขที่เกิดจากความภาคภูมิใจในความดี ใครที่ทำความดีแล้วยังท้อ เพราะว่าไม่มีคนยกย่องสรรเสริญ เพราะว่าเห็นคนอื่นเขารวยกว่าเรา เห็นคนอื่นเขามีเงินเดือนมากกว่าเรา นั่นเป็นเพราะว่าเขายังไม่มีความสุขจากการทำความดี 

25690301pm--ทุกข์มีเพราะยึด ทุกข์หลุดเพราะปล่อย

1 มี.ค. 69 - ทุกข์มีเพราะยึด ทุกข์หลุดเพราะปล่อย : ถ้าเรามีปัญญา เห็นว่าสิ่งเหล่านี้ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ หรือยิ่งมองทะลุไปถึงนั่นว่า ไม่ใช่ตัวไม่ใช่ตน ไม่อยู่ในอำนาจที่เราจะควบคุมบังคับบัญชาได้ ใจก็จะวาง ก็จะปล่อย เมื่อปล่อย แต่ยังดูแล ยังใช้มัน แต่ไม่ได้ยึดว่ามันเป็นของเรา เพราะถ้ายึดว่ามันเป็นของเราเมื่อไหร่ เราเป็นของมันทันทีเลย คืออยู่ใต้อำนาจของมัน ยอมตายเพื่อมัน ยอมทำชั่วเพื่อมัน หรือว่าทุกข์เพราะมัน

แต่พอปล่อย ไม่ยึดว่าเป็นเรา เป็นของเรา ก็เรียกว่าเป็นนายมัน มันจะผันผวนแปรปรวนอย่างไร ก็ไม่ทำให้เราทุกข์ อันนี้เรียกว่าเป็นการปล่อยด้วยปัญญา เพราะเห็นแจ้งในสัจธรรมความจริง​ ส่วนสิ่งที่ไม่ชอบ ไม่ว่าภายนอก รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส หรือภายใน เช่น ความคิดและอารมณ์ที่เราไม่ชอบเราก็รู้วิชาที่ปล่อย ปล่อยด้วยสติ

 

สติทำให้รู้ตัว รู้ตัวก็ไม่ไปหลงยึดสิ่งเหล่านี้ เพราะรู้ว่ายึดไปแล้วทุกข์ ส่วนสิ่งที่ชอบ ก็ไม่ยึด เพราะรู้เหมือนกัน อันนี้คือรู้สัจธรรมความจริงว่า มันไม่เที่ยง มันเป็นทุกข์ ก็ปล่อยเหมือนกัน​ สิ่งที่ไม่ชอบ ปล่อยด้วยสติ สิ่งที่ชอบ หรือให้ความสุขกับเราชั่วครู่ชั่วยาม เราก็ปล่อย ปล่อยด้วยปัญญา ซึ่งเกิดขึ้นจากการที่มีสติรองรับ​ ดังนั้น ฝึกใจไว้ ให้รู้จักปล่อย หรืออย่างน้อยก็ไม่ยึดติด จนลืมเนื้อลืมตัว ถ้าเรารู้จักปล่อยได้ ทุกข์ก็จะหลุด แต่ถ้าเราปล่อยไม่เป็น หรือหลงยึด ก็ทุกข์ตามมา 

25690228pm--อยู่ในคอกก่อนจะบินไป

28 ก.พ. 69 - อยู่ในคอกก่อนจะบินไป : ความเข้าใจผิดของนักปฏิบัติหรือนักภาวนาข้อแรกๆ ข้อต้นๆ เลยก็คือ เข้าใจว่าภาวนาเพื่อหยุดคิด เพื่อดับความคิด ไม่ใช่นะ แต่เพื่อรู้ทันมัน และการภาวนาที่นี่ จะไม่เน้นที่การบังคับจิตให้หยุดคิด หรือทำให้จิตนิ่ง ส่วนใหญ่ที่เราคุ้นกับการปฏิบัติแนวอื่นๆ ก็คือการทำให้จิตนิ่ง อยู่กับลมหายใจบ้าง อยู่กับท้องพองยุบบ้าง โดยมีคำบริกรรมเป็นตัวผูกจิตไว้ คำบริกรรมก็เช่น หนึ่ง สอง พุทโธ พวกนี้เป็นอุบายเพื่อผูกจิตเอาไว้กับลมหายใจ หรือผูกจิตไว้กับท้องที่พองยุบ หรือเท้าที่เคลื่อนไปมา อุบายต่างๆ ก็เพื่อให้จิตนิ่ง ไม่ไปไหน

แต่ที่นี่ไม่เหมือนที่อื่นนะ คือไม่มีอุบายที่กำกับหรือบังคับจิตให้นิ่ง หมายความว่าจิตจะไปก็ได้ ไปคือส่งออกไปข้างนอก หรือไหลไปอดีต ลอยไปอนาคตก็ได้ ให้อิสระ แต่ไม่ใช่หาเรื่องคิดนะ ระหว่างที่ปฏิบัติก็เว้นการพูดคุยกัน เพราะว่าถ้าพูดคุยแล้วเดี๋ยวจะฟุ้งมาก เราพยายามสร้างปัจจัยเพื่อไม่ให้ความคิดฟุ้งมาก แต่ก็ไม่ถึงกับบังคับจิตไม่ให้ฟุ้ง อนุญาตให้ฟุ้งได้ แต่เราจะฝึกให้พากลับมา

 

ที่อื่นเขาสอนว่าฝึกให้จิตไม่ไป แต่ที่นี่เราฝึกให้พาจิตกลับมา อาจจะใจลอยเผลอคิดโน่นคิดนี่ แล้วก็รู้ตัว พอรู้ตัวปุ๊บ จิตก็จะกลับมา กลับมาอยู่กับกาย กลับมาอยู่กับเนื้อกับตัว เราจะเน้นให้จิตกลับมาเร็วๆ กลับมาเพราะอะไร เพราะมีสติ เพราะมีความรู้ตัว เป็นตัวพาจิตกลับมา 

25690227pm--อย่าปล่อยให้ความคิดเป็นนายเรา

27 ก.พ. 69 - อย่าปล่อยให้ความคิดเป็นนายเรา : การฝึกจิตให้รู้ทันความคิด มันมีประโยชน์มาก มันทำให้เราไม่ตกเป็นเหยื่อของความคิดตัวเอง ช่วยทำให้ความคิดนี่มันไม่เป็นพิษเป็นภัยกับตัวเรา แต่ทำอย่างนี้ได้มันต้องฝึก

เดี๋ยวนี้เราฝึกแต่ว่าให้คิดไว คิดเร็ว คิดพลิกแพลง วิเคราะห์ สังเคราะห์ คิดเชิงระบบ มีประโยชน์ทั้งนั้นแหละ แต่ว่าสิ่งที่มองข้ามไปคือ ฝึกให้รู้ทันความคิด และ ฝึกให้ปล่อยวางความคิด

 

หยุดความคิดได้ ไม่ใช่ปล่อยให้มันคิดตะพึดตะพือจนนอนไม่หลับ ซึ่งอันนี้ก็เป็นลักษณะของการที่ปล่อยให้ความคิดเป็นนายเรา ถ้าเราเป็นนายความคิด ถึงเวลานอน นอน วางความคิดลง ฉะนั้นการฝึกตนให้รู้ทันความคิด มันเป็นวิธีการที่จะช่วยทำให้ความคิดเป็นบ่าวที่ดี ไม่เช่นนั้นมันจะกลายเป็นนายที่เลว 

25690226pm--ทำด้วยใจรัก

26 ก.พ. 69 - ทำด้วยใจรัก

25690225pm--มั่นคงบนความไร้ตัวตน

25 ก.พ. 69 - มั่นคงบนความไร้ตัวตน