Luangpor Paisal Visalo‘s Podcast (ธรรมะ จาก หลวงพ่อไพศาล วิสาโล)

6 มิ.ย. 65 (เย็น) - อยู่ทุกที่ ให้มีสุข : จะว่าไปแล้วความทุกข์ที่เกิดขึ้นกับเราเพราะเป็นความคาดหวังของเราต่างหาก รวมทั้งคาดหวังว่ามันไม่ได้เป็นไปดั่งใจด้วย เพราะฉะนั้นถ้าไม่อยากทุกข์ก็เพียงแต่ลดความคาดหวังลง หรือว่าไม่ยึดติดกับความคาดหวัง วางใจอย่างไรกับแมว ก็วางใจอย่างนั้นกับผู้คน มันก็จะทุกข์น้อยลง หรือมิเช่นนั้นก็ยอมรับในสิ่งที่เกิดขึ้น ดินฟ้าอากาศมันผันผวนแปรปรวนก็ยอมรับว่ามันเป็นอย่างนั้นแหละ เจอรถติดก็ยอมรับว่ามันเกิดขึ้นแล้ว แม้มันจะไม่เป็นไปดั่งใจ แต่ว่ามันเกิดขึ้นแล้ว ก็ยอมรับมัน

พอเรายอมรับ ใจมันก็หายทุกข์ มันจะไม่มีเสียงบ่นโวยวายตีโพยตีพาย หรือมิเช่นนั้นก็มองว่า ที่มันไม่เป็นไปดั่งใจ ไม่ว่าจะเป็นการกระทำหรือคำพูดของเขาซึ่งบางครั้งมันไม่ใช่แค่ไม่เป็นไปดั่งใจแต่มันไม่ถูกใจ รวมทั้งอาหารที่ไม่ถูกใจ มันก็เป็นแบบฝึกหัดให้กับเรา ฝึกให้มีขันติธรรม ให้มีความอดทน หรือว่าฝึกให้รู้จักปล่อยวาง เอามาเป็นโจทย์ในการฝึกจิตใจของเราได้ รวมทั้งการกระทำและคำพูดของผู้คนด้วย

 

ถ้าหากว่าไม่ปรับใจแบบนี้ พออะไรที่มันไม่เป็นไปดั่งใจ มันก็จะกลายเป็นไม่ถูกใจ แล้วจากไม่ถูกใจก็กลายเป็นขัดใจ ก็ทุกข์เลย ทุกข์กว่าเดิม แต่ที่จริง สิ่งที่มันทำให้เรารู้สึกขัดใจ มองให้ดีมันสามารถที่จะขัดใจเราให้เกลี้ยงเกลาได้ ขัดอัตตาตัวตนของเราให้มันบางลง สิ่งที่ไม่ถูกใจเราหรือขัดใจเรา มันสามารถที่จะนำมาใช้เป็นเครื่องขัดกิเลสใจเราได้

6 มิ.ย. 65 (เช้า) - ระวังแต่อย่าระแวง : คนเราก็ต้องรู้นะว่า เราเป็นคิดลบมากเกินไปหรือเปล่า ถ้ามันมีลบอยู่บ้าง มันก็เป็นเรื่องดี ทำให้เราระมัดระวัง แต่ถ้าเราคิดลบมากไป มันกลายเป็นระแวง และสุดท้ายก็อาจจะกลายเป็นคนที่ประสาทได้ง่าย เพราะว่าเห็นอะไรลบไปหมด แม้กระทั่งอนาคตข้างหน้าก็หดหู่ หม่นหมอง เพราะมีแต่เรื่องเลวร้าย เผลอๆ บางทีกลายเป็นซึมเศร้าไปเลย เพราะว่าการคิดลบ คิดระแวงแบบนี้

ฉะนั้นต้องรู้จักทักท้วงความคิด แล้วก็ต้องรู้จักฝึกให้มีสติในการคิด หรือคิดอย่างมีสติ ยิ่งเรามาปฏิบัติแบบหลวงพ่อเทียน มันช่วยทำให้เราสามารถจะคิดอย่างมีสติได้ ไม่ใช่ว่าห้ามคิดเลย

4 มิ.ย. 65 (เย็น) - เคล็ดลับของการเจริญสติ : ทำเล่นๆ นี่เป็นเคล็ดลับเลยของการรู้ซื่อๆ แต่ทำเล่นๆ นี่ต้องทำจริงๆ นะ ก็คือทำทั้งวันเลย ทำบ่อยๆ ทำเยอะๆ ใหม่ๆ นี่ให้เอาปริมาณเข้าว่า เอาปริมาณไว้ก่อน อย่าเพิ่งเอาคุณภาพ เอาปริมาณไว้ก่อน เหมือนกับคนเรียนภาษา เรียนภาษาต่างประเทศ เอาปริมาณไว้ก่อน พูดไว้ก่อน พูดไปก่อน ผิดถูกช่างมัน พูดให้คุ้นปาก ถ้าผิดก็ไปแก้กันทีหลัง อย่าเพิ่งเอาคุณภาพ คนที่กล้าพูดโดยที่ไม่กลัวผิด เขาจะเรียนภาษาได้เร็ว คนที่ปฏิบัติโดยไม่กลัวหลง ก็จะมีสติรู้ทันความคิดและอารมณ์ได้ไว ถ้าหากว่าทำบ่อยๆ เพราะฉะนั้นถ้าจะพูดถึงเคล็ดลับรู้ซื่อๆ เคล็ดลับยิ่งกว่านั้นก็คือ ทำเล่นๆ แต่ทำจริงๆ

4 มิ.ย. 65 (เช้า) - เป็นอิสระด้วยความรู้สึกตัว : เวลาทำอะไรทำด้วยความรู้สึกตัว ซึ่งเกิดขึ้นได้เมื่อใจเราอยู่กับสิ่งนั้นหรือใจอยู่กับตัวเต็มร้อย จะทำอย่างนั้นได้ต้องทำทีละอย่าง ถ้าทำหลายอย่าง ใจก็ไม่ได้อยู่กับสิ่งที่กำลังทำเต็มร้อย การที่ใจจะอยู่กับเนื้อกับตัวก็เป็นไปไม่ได้

ทำอะไรทำทีละอย่าง ไม่ต้องทำหลายอย่างพร้อมกัน รวมทั้งไม่ปล่อยใจคิดนู่นคิดนี่ มันก็เป็นการค่อยๆสร้างความรู้สึกตัว และก็เป็นการเจริญสติไปพร้อมๆกัน เพราะมันเป็นสิ่งที่คู่กัน สติกับความรู้สึกตัว เป็นสิ่งที่เกื้อกูลกัน มีสติเห็นความคิดทำให้จิตหลุดออกจากความคิด จิตก็กลับมาอยู่กับเนื้อกับตัวก็เกิดความรู้สึกตัวขึ้นมา ได้สติเมื่อไหร่ มันก็เกิดความรู้สึกตัวเมื่อนั้น หรือเมื่อเกิดความรู้สึกตัวเมื่อไหร่ มันก็หลุดจากอารมณ์ต่างๆ มันไม่ใช่แค่หลุดอย่างเดียว มันเห็นด้วย มันหลุดเพราะเห็น และเห็นแต่ละครั้งก็ได้รู้กายรู้ใจ รู้ธรรมชาติของอารมณ์ ซึ่งมันก็ทำให้เกิดปัญญา ทำให้เกิดความเฉลียวฉลาดในการรับมือกับอารมณ์ หรือจัดการกับอารมณ์เหล่านั้น นั่นก็คือไม่ผลักไสไม่กดข่ม แค่ดูมันเฉยๆ

 

ถ้าเรารู้จักทำความรู้สึกตัว ความสงบก็มาเอง อิสระจากอารมณ์ต่างๆ มันก็จะเกิดขึ้น มากขึ้นเรื่อยๆ และนี่เป็นความสงบอย่างแท้จริง มันเกิดพวกอารมณ์เหล่านี้ แต่มันทำอะไรเราไม่ได้ มันเป็นเคล็ดลับที่เราสามารถรู้เพราะเราฝึกทำความรู้สึกตัวอยู่บ่อยๆ

3 มิ.ย. 65 - ลดโอ้อวดเพื่อลดตัวตน : "ถ้าเราลองใคร่ครวญดู เราอวดไปเพื่ออะไร สำหรับคนที่หลงวนในเรื่องทางโลกก็ไม่จำเป็นต้องถามแบบนั้น แต่ถ้าเป็นผู้ใฝ่ธรรมควรจะถามว่า อ้วนไปเพื่ออะไร อะไรคือแรงจูงใจที่ทำให้เราอยากจะอวด มันใช่กิเลสหรือเปล่า บางทีเราต้องรู้จักละเอียดลออกับเรื่องแบบนี้ทั้งๆที่มันก็ไม่ใช่เป็นเรื่องร้ายแรง การที่เราจะอวด ว่าเราไปทำบุญที่ไหน ก็ไม่ใช่เป็นเรื่องเสียหายเท่าไหร่

แต่สำหรับผู้ใฝ่ธรรมก็ต้องรู้จักสำรวจตรวจตรา ตั้งคำถามกับการกระทำของตัวเอง เพราะว่าบางครั้งพอเราไปทำตามกระแส มันก็เปิดช่องกิเลสให้อัตตา มานะ ครองใจ ก็ในเมื่อเราปฏิบัติธรรมเพื่อที่จะลดละอัตตา ลดละมานะ ก็ต้องไตร่ตรองใคร่ครวญสอบทานดูว่า เราทำอย่างนี้ไปเพื่ออะไร ไม่ใช่ทำไปตามกระแส เสร็จแล้วก็ปล่อยให้กิเลสครองใจ ปล่อยให้อัตตาเติบโตขึ้น จนกระทั่งมาบงการชีวิตจิตใจของเรา ซึ่งเดี๋ยวนี้เป็นธรรมดาของยุคสมัยมาก

 

เพราะยุคสมัยนี้เขาเน้นเรื่องการเสริมสร้างอัตตาให้มากๆ บางคนหลงกับการเสริมสร้างอัตตา สร้างภาพลักษณ์ จนกระทั่งกลายเป็นทาสของสิ่งเสพ เช่น ต้องไปซื้อสินค้าแบรนด์เนมราคาแพงๆเพื่อจะให้ภาพลักษณ์ดูดี ราคาแพงๆ เสร็จแล้วก็ถูกเขาหลอกแล้วก็ไม่มีความสุขอย่างที่กล่าวมา" 

31 พ.ค. 65 - อย่าทิ้งธรรมะพื้นฐาน : การปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน มันไม่ใช่ Basic มันเป็น Fundamental มันเป็นพื้นฐานเลยของนักปฏิบัติ ปฏิบัติธรรมขั้นพื้นฐานก็คือการปฏิบัติให้มันกลมกลืนกับชีวิตประจำวัน ไม่ติดที่รูปแบบ อย่างบางคนติดที่รูปแบบมาก เวลาเดินจงกรม เวลานั่งสมาธิ แล้วก็มีคนมาหา มีงานที่จะต้องทำ หงุดหงิด เพราะว่ามองว่ามารบกวนการปฏิบัติ ที่จริงการพูดคุยกับคนที่มาหาซึ่งบางทีก็ไม่ใช่ใคร อาจจะเป็นพ่อแม่ แล้วก็เป็นการปฏิบัติอย่างหนึ่ง พูดอย่างมีสติ ไม่ใช่คิดหรือว่ามองว่าการปฏิบัติมีแต่ของการวิปัสสนาเพื่อให้เข้าถึงวิปัสสนาญาณ แต่ว่าแค่การคุยกับคนอย่างมีสติ ยังทำไม่ได้ ก็แสดงว่าผิดทางแล้ว

คุยกับคนอย่างมีสติ ทำงานของส่วนรวมอย่างมีสติ ทำด้วยความรู้สึกตัว เป็นพื้นฐานเลย ถ้าหากว่าผ่านตรงนี้ไม่ได้ การที่จะเจริญวิปัสสนาให้ได้วิปัสสนาญาณ จะเอามรรคญาณ ผลญาณ มันก็เป็นแค่ความคิด แต่มันไม่ใช่ว่าจะเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้จริง เพราะว่าพื้นฐานไม่แน่น

 

เพราะฉะนั้นการมีสติ รู้ทันความคิด เห็นความคิดและอารมณ์ มันเป็นบททดสอบที่สำคัญเลยนะว่า จะก้าวไปสู่การปฏิบัติขั้นสูงได้หรือเปล่า ถ้ายังไม่เห็นความคิด ไม่เห็นอารมณ์ การที่จะเห็นสมมุติ มันก็เป็นไปไม่ได้ มันเป็นแค่ความคิด ถ้าไม่มีความกตัญญู ไม่มีความเมตตากรุณา ไม่มีขันติธรรม การที่จะเข้าถึงมรรคญาณ ผลญาณ หรือวิปัสสนาญาณ มันก็เป็นไปไม่ได้ ก็เหมือนกับอาจารย์ที่บอกว่า คนบางคนอวดอ้างว่า เคี้ยวก้อนหินได้ แต่ก็ไม่สามารถจะเคี้ยวเนยได้ มันก็เป็นแค่ความคิด

30 พ.ค. 65 (เย็น) - ชีวิตเปลี่ยนเพราะถูกต่อว่า : คนเราไม่ชอบการต่อว่าด่าทอ เพราะเป็นสิ่งที่ไม่ถูกใจ แต่ว่าสิ่งที่ไม่ถูกใจบางครั้งก็ทำให้เกิดความถูกต้องให้กับชีวิตของเราได้ ถ้าหากเรารู้จักใคร่ครวญ พระพุทธเจ้ายังเคยตรัสว่า ผู้ที่ติเตียนเรา เขากำลังชี้ขุมทรัพย์ให้เรา แต่คนธรรมดาเวลาถูกติเตียน ก็คิดแต่จะตอบโต้ แล้วก็กล่าวโทษคนอื่น จะไม่ค่อยยอมรับผิดหรือว่ามองเห็นความผิดของตัว แต่โทษคนอื่นตลอดเวลา อันนี้เป็นธรรมดาของอัตตา ที่มันยอมรับความจริงไม่ได้ว่า ฉันผิดฉันพลาด ฉันทำไม่ถูก เพราะฉะนั้น ถ้ามันมีเรื่องแบบนี้ขึ้นมา มันเป็นเพราะคนอื่น ความผิดพลาดนี่เป็นของคนอื่น หรือมิฉะนั้นก็ต้องพยายามตอบโต้ ด้วยการต่อว่าด่าทอให้รุนแรงมากขึ้น แต่คนที่มีสติมีปัญญา เขาจะฉุกคิดขึ้นมา แล้วก็เอาคำต่อว่ามาเป็นคำเตือน มาเป็นกระจกที่ทำให้เห็นว่า ตัวเองต้องปรับปรุงเปลี่ยนแปลงอย่างไร

คนเราถ้าจะเจริญก็ต้องมีตรงนี้ และถ้ามีตรงนี้ แม้แต่สิ่งที่ไม่ถูกใจ คำต่อว่าด่าทอมันก็ทำให้ชีวิตเปลี่ยนไปในทางที่ถูกต้องได้ ผู้ที่มีปัญญาหรือผู้ที่หมั่นฝึกตน ก็ต้องวางจิตวางใจให้ดี ถ้าไม่อย่างนั้นก็เหมือนคนทั่วไป มึงด่ากู กูก็ด่ากลับ แต่ว่าคนที่มีธรรมะ คนที่หวังความเจริญงอกงาม อาจจะต้องตั้งสติให้ดี แล้วก็เอาคำพูดเหล่านี้มาเป็นครูสอนเรา ถ้าทำอย่างนี้ได้ ชีวิตก็จะมีโอกาสเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้นเรื่อยๆ 

30 พ.ค. 65 (เช้า) - พบสุขใกล้ตัว : "ทีแรกสติทำให้อยู่กับปัจจุบันทำให้ไม่ไปจมอยู่กับอดีตหรืออนาคตจนกระทั่งไม่รับรู้ถึงความสดชื่นในขณะที่อาบน้ำ หรือความเอร็ดอร่อยของอาหาร ใช้สติทำให้สัมผัสความสุข ต่อไปก็เอาสตินั้นมาช่วยทำให้เห็นไม่เข้าไปเป็นไม่เข้าไปยึด สุขก็รู้ว่าสุข แต่ไม่เพลิดเพลินยินดี ตรงนี้มาช่วยทำให้สติของเราเจริญก้าวหน้าจนกระทั่งสามารถที่จะเห็น แล้วก็รู้ทันความคิดและอารมณ์ต่างๆ ที่เคยเข้ามาเล่นงานจิตใจต่อไปจะไม่ใช่แค่รู้จักปล่อยรู้จักวางความคิดและอารมณ์ต่างๆ ที่ทำให้ใจสงบใจโปร่งใจเบา

แต่ต่อไปสติจะทำให้เราเห็นความจริงของกายและใจว่าไม่มีเราไม่มีกู มีแต่กายกับใจ แล้วเห็นความจริงของกายและใจว่ามันไม่เที่ยงไม่ใช่ตัวไม่ใช่ตน จนละวางความยึดมั่นถือมั่นได้ ถึงตอนนั้นกิเลสก็เข้ามาครอบงำจิตใจไม่ได้ จิตที่ว่างเปล่า จิตที่เป็นอิสระจากกิเลส อิสระจากอาสวะเป็นสุขอย่างแท้จริง ทีนี่แหละเป็นสุขทีอยู่กับใจเรานี้เองไปที่ไหนก็มีความสุขเป็นความสุขที่เกิดจากความสงบเย็น ไม่ต้องไปแสวงหาความสุขนอกตัวไม่ต้องไปแสวงหาความสุขไกลตัว ยิ่งจิตพัฒนาความสุขก็ใกล้ตัวมากขึ้นเรื่อยๆ ใกล้ตัวเรื่อยๆ จนกระทั่งพบอยู่กลางใจ ถึงแม้เราจะยังไม่สัมผัสได้อย่างต่อเนื่องถาวรแต่ก็ให้เรารับรู้ได้ บำรุงใจเราได้อย่างต่อเนื่องเป็นขณะๆ ไป

 

นี่คือเครื่องหมายของความเจริญก้าวหน้าทางจิต คือพบความสุขที่ใกล้เข้า ใกล้มาเรื่อยๆ จากสุขไกลตัวจนมาเป็นสุขใกล้ตัว จนกระทั่งเป็นความสุขกลางใจ" 

29 พ.ค. 65 - ของดีที่ควรรักษา 

21 พ.ค. 65 - ขาดสติชีวิตย่ำแย่ : อันนี้คือความจริงที่คนไม่ค่อยได้ตระหนักเท่าไหร่ว่า นับวันสติจะมีความสำคัญมากขึ้นเรื่อยๆ แม้ว่าเราจะมีความสะดวกสบายมากขึ้น แม้ว่าเราจะมีเทคโนโลยีต่างๆมากมาย พอคนขาดสติเข้า นอกจากเผลอพลั้ง แล้วเกิดผลกระทบมากมาย ความประมาทก็ทำให้ไม่รู้จักเตรียมตัวเตรียมใจที่จะรับมือกับความแปรเปลี่ยนที่จะเกิดขึ้น

หลายคนก็เห็นว่าสติสำคัญ แต่ว่าไม่ค่อยกลับเติมรถที่จะฝึกเท่าไหร่เพราะเห็นว่ามันเป็นเรื่องที่ทำเมื่อไรก็ได้ มันไม่ใช่เรื่องรีบด่วน บางคนอาจจะมองว่าไม่ใช่เรื่องคอขาดบาดตาย ไม่ใช่เรื่องของการทำมาหากิน อันนี้ก็เป็นความประมาท

 

และที่จริงแม้สติไม่ใช่เป็นเรื่องเร่งด่วน แต่ว่ามันก็สมควรที่จะทำทุกวัน สะสมวันละนิดวันละหน่อย เหมือนกับการออกกำลังกาย ใครจะไปรู้ว่า ถึงเวลามันก็กลายเป็นสิ่งที่มีความสำคัญขึ้นมา เพียงแค่ลงเดินบันได ขาดสติ ก็ตกลงมาหัวร้างข้างแตกได้ เข้าห้องน้ำเกิดลื่นไถลเพราะขาดสติ ใจลอย ก็ถึงตายได้

 

การที่คนเราจะมีสติได้ ต้องเริ่มจากการที่เห็นความสำคัญของการรู้จักยับยั้งชั่งใจ จะทำอะไร มันมีอารมณ์ไม่ว่าจะเป็นความโลภ ความโกรธ ก็อย่าเพิ่งไปผลีผลามทำอะไร รู้จักยับยั้งชั่งใจ เวลาอยาก แต่ว่าไม่ได้ทำตามความอยาก ทั้งๆที่มันทำได้ทำได้ง่ายเพราะโทรศัพท์มันอยู่กับมือ เดี๋ยวนี้มันสนองกิเลสได้ง่ายเหลือเกิน ผ่านโทรศัพท์มือถือหรือผ่านเทคโนโลยีต่างๆ ถ้าไม่รู้จักยับยั้งชั่งใจ ก็พลาดท่าเสียที โดนกิเลสเล่นงานแล้วก็เกิดความเสียหายตามมา