Luangpor Paisal Visalo‘s Podcast (ธรรมะ จาก หลวงพ่อไพศาล วิสาโล)

5 ต.ค. 64 - มีอย่างไรไม่เป็นทุกข์ : ไม่ว่าจะมีอะไรก็ตาม จะเป็นอะไรก็ตาม ก็หมั่นเตือนใจอยู่เสมอว่า มันเป็นของไม่เที่ยง มันมาแล้วก็หมด ได้แล้วก็เสีย เป็นของไม่ยั่งยืน แม้ว่ามันจะให้ความสุขกับเรา แต่มันก็เจือไปด้วยทุกข์ และสุดท้ายเมื่อสูญเสียมันไป ก็มีแต่ทุกข์สถานเดียวถ้าไปยึดมั่นถือมั่น ในทางตรงข้าม รู้จักใช้มัน ใช้มันเยี่ยงนาย ใช้มันในฐานะผู้เป็นนาย มันก็ยากที่จะมีความทุกข์ในสิ่งที่มี ในสิ่งที่เป็น 

4 ต.ค. 64 - อย่าภาวนาเพื่อส่งเสริมกิเลส 

3 ต.ค. 64 (เย็น) - ขับเคลื่อนความดีด้วยความสุข 

3 ต.ค. 64 (เช้า) - ทุกข์ไม่ได้ถ้าใจไม่ยินยอม : เราจะวางใจเป็นกลาง หรือรับรู้มันแบบรู้ซื่อๆได้ยังไง รู้ซื่อๆเมื่อมีความเจ็บความปวดเกิดขึ้น ถ้ารู้ซื่อๆได้ ในการที่จะเห็น ไม่เข้าไปเป็น มันก็เกิดขึ้นได้ง่าย แต่ถ้าไม่รู้ซื่อๆและหรือไม่รู้จักวางใจเป็นกลาง มันก็อดไม่ได้ที่จะเข้าไปผลักไสความเจ็บความปวดนั้น พอเข้าไปผลักไส เกิดผู้ปวดขึ้นมาทันทีเลย ไม่ใช่แค่กายปวด หรือว่าแขนปวด ขาปวด มันมีกูผู้ปวดเกิดขึ้น ก็ยิ่งทุกข์เข้าไปใหญ่ อันนี้แหละใจที่มันทุกข์

ใจทุกข์เพราะมันมีการผลักไสความปวด หรือทุกข์เพราะมีความโกรธที่มีคนมาทำให้เราปวดเราเมื่อย แต่ถ้าหากว่าวางใจเป็นกลางต่อความปวด รวมทั้งรู้ทันความโกรธที่มันเกิดขึ้นใจมันก็เป็นปกติได้ กายทุกข์ แต่ว่าใจไม่ทุกข์ ไม่ว่าใครจะทำให้กายเราทุกข์อย่างไร แต่ว่าใจเราไม่ทุกข์เพราะเหตุนี้ จึงพูดได้ว่าไม่มีใครที่จะทำให้เราทุกข์ใจได้ ถ้าหากว่าเราไม่ยินยอม 

2 ต.ค. 64 (เย็น) - กล่อมเกลาความรู้สึกที่ดีงาม 

2 ต.ค. 64 (เช้า) - อย่าปล่อยให้ความทุกข์ท่วมทับ : ต้องรู้จักหาประโยชน์จากความทุกข์ เริ่มจากความทุกข์เล็กๆน้อยๆ ความปวดความเมื่อย หรือเหตุการณ์ที่ไม่ได้ใหญ่โตอะไร เช่น เงินหาย หรือว่า ถูกคนตำหนิ ติฉินนินทา เราก็ถือว่า อันนี้เป็นแบบฝึกหัดที่จะมาให้เราได้เรียนรู้ หาประโยชน์จากความทุกข์ จากอนิฏฐารมณ์ เราต้องฝึกอย่างนี้อยู่เสมอ

เพราะว่าพอมันเกิดขึ้นจริงๆ บางครั้งมันก็มาเหมือนพายุ ถ้าไม่ฝึกไม่เตรียมเอาไว้มันก็ตั้งรับไม่ทัน บางทีเสียผู้เสียคนเสียศูนย์ไปเลย แต่ถ้าเราฝึกไว้ตั้งแต่ตอนนี้ ฝึกตั้งแต่ทุกข์เล็กๆน้อยๆ จนกระทั่งทุกข์ปานกลาง เหตุร้ายที่ไม่ได้หนักหนาอะไร พอเจอเหตุร้ายหนักๆเช่น สูญเสียคนรัก เสียอวัยวะ หรือว่าเจอเหตุร้ายอย่างที่ทั้งแพรวและเคสที่ประสบ ก็จะรับมือมันได้ ไม่ใช่แค่ไม่ทุกข์ แต่ว่ายังอาจจะมีความสุขได้ด้วย

 

การที่เราไม่เจอเหตุร้าย ยังไม่เจอทุกข์ท่วมทับในวันนี้ก็ถือว่าเป็นโอกาส อย่ามองว่าเป็นแค่โชค แต่มองว่าเป็นโอกาสที่จะให้เราได้มีเวลาตระเตรียม มีเวลาฝึกฝน ยอมรับสิ่งที่เกิดขึ้น รวมทั้งรู้จักจัดหาประโยชน์จากความทุกข์หรืออนิฏฐารมณ์ พอถึงเวลาที่มันเกิดขึ้นกับเราจริงๆแบบหนักๆ เราก็จะตั้งตัวได้ แล้วก็จะไม่ได้ทุกข์ฟรีๆ เราก็สามารถจะหาประโยชน์จากมันได้

 

การเห็นประโยชน์จากความทุกข์ ไม่ปล่อยให้มันมาท่วมท้นใจนี่ มันเป็นสิ่งที่สำคัญมากเลย ตราบใดที่เรายังไม่สามารถที่จะฝึกใจให้ปล่อยวางร่างกาย ปล่อยวางทรัพย์สมบัติ เพราะเห็นว่า มันไม่ใช่ตัวไม่ใช่ตน ไม่ใช่เราไม่ใช่ของเรา

 

พูดง่ายๆตราบใดที่ยังไม่เห็นสัจธรรมในเรื่องของอนัตตาว่า ไม่มีอะไรที่เป็นเราของเราเลย ตราบนั้น การฝึกให้รู้จักยอมรับความทุกข์ที่เกิดขึ้น และรู้จักฝึกให้เห็นประโยชน์ของมัน หาคุณค่า ความหมายในทางดีงามจากมันได้ อันนี้มันเป็นสิ่งจำเป็นมาก และถ้าเราทำได้ การที่เราจะได้เห็นสัจธรรมที่ลึกซึ้งจนถึงขั้นว่า มันไม่มีอะไรที่ยึดมั่นถือมั่นได้เลย ไม่มีอะไรที่ยึดว่าเป็นเราเป็นของเราได้เลย มันก็จะเกิดขึ้นได้ 

1 ต.ค. 64 - ดีหรือร้ายอยู่ที่มุมมอง : มีกลอนบทหนึ่งที่พระฝรั่ง ฟาร์เทอร์ฮีแลร์ ซึ่งท่านรู้ภาษาไทยดีมาก สองคนยลตามช่อง คนหนึ่งมองเห็นโคลนตม อีกคนตาแหลมคมมองเห็นดาวอยู่พราวแพรว ช่องเดียวกันคนหนึ่งมองเห็นโคลนตม แต่อีกคนจะมองเห็นดาวระยิบระยับพราวแพรว เหตุการณ์เดียวกันก็เหมือนกัน เหตุการณ์หนึ่งเราก็มองได้ 2 อย่าง มองว่ามันเลวร้ายก็ได้ บั่นทอนก็ได้ หรือมองว่ามันมีประโยชน์ มันมีคุณก็ได้

เหตุการณ์ต่างๆที่เกิดขึ้น มันไม่ได้เกิดขึ้นอย่างว่างเปล่า มันอยู่ที่ว่าเราจะให้ค่าหรือเราจะมองมันอย่างไร ถ้าเราสามารถทำใจได้ สักแต่ว่า สักแต่ว่า มันก็ดี แต่ว่าสักแต่ว่าเกิด แต่ไม่มีความหมายอะไรมาก แต่ตราบใดที่คนเรายังมองสิ่งต่างๆด้วยการที่ให้ความหมายกับมัน เราก็ควรที่เลือกจะให้ความหมายในทางบวก เพราะมันก็ทำให้เรากำลังใจ หรือทำให้เราได้ประโยชน์จากสิ่งที่เกิดขึ้น แม้ว่ามันจะเป็นสิ่งที่เลวร้ายแค่ไหนก็ตาม อันนี้คือสิ่งที่เราเลือกได้ เหตุการณ์เราเลือกไม่ได้ในบางครั้ง แต่ความรู้สึกสุขหรือทุกข์ ดีหรือร้าย นี่มันเลือกได้ เพราะมันอยู่ที่มุมมองของเราด้วย 

30 ก.ย. 64 - เป็นสุขกับชีวิตขาลง : ความสุขนั้นมีอยู่รอบตัว แต่คนส่วนใหญ่มองไม่เห็น เพราะใจจดจ่อแต่ความสำเร็จที่รออยู่ข้างหน้า ผลก็คือขณะที่ความสุขข้างหน้ายังมาไม่ถึง เรากลับละทิ้งความสุขที่มีอยู่รอบตัว ทั้ง ๆ ที่เป็นสิทธิของเราโดยชอบธรรม กลายเป็นว่าเสียสองต่อ

จะไม่ดีกว่าหรือ ขณะที่ยังไปไม่ถึงจุดหมายปลายทาง เราก็เปิดใจชื่นชมสิ่งดี ๆ ที่มีอยู่รอบตัวหรือตามรายทาง แม้ความสุขข้างหน้ายังมาไม่ถึง แต่เราก็ได้สัมผัสกับความสุขที่มีอยู่แล้วทุกขณะ

 

แต่ถึงจะพลาดโอกาสนั้นไป ก็ยังไม่สาย เพราะขาลงเราก็ยังสามารถชื่นชมสิ่งดี ๆ ที่ให้ความสุขและความเบิกบานใจแก่เราได้ แต่นั่นหมายความว่าเราต้องไม่ห่วงหาอาลัยความสำเร็จที่กลายเป็นอดีตไปแล้ว หากยังมัวนึกถึงประสบการณ์อันตราตรึงใจบนยอดเขาที่ผ่านพ้นไปแล้ว ใจเราจะเปิดรับความสุขตามรายทางในยามขาลงได้อย่างไร

ขาลงไม่ใช่ประสบการณ์อันน่าเศร้า หากเราเดินลงอย่างช้า ๆ และหัดพินิจพิจารณา เราจะมีความสุข เป็นสุขที่อาจจะยิ่งกว่าช่วงขาขึ้นหรือเมื่อถึงจุดสูงสุดของการเดินทางเสียอีก เพราะใจเป็นอิสระจากความคาดหวังทั้งปวง 

29 ก.ย. 64 - ข้อคิดจากน้ำท่วม : สองวันมานี้ วัดป่าสุคะโตก็ได้ส่งอาหารข้าวของเครื่องใช้ไปช่วยผู้ที่เดือดร้อนจากน้ำท่วมที่ตัวเมืองชัยภูมิ ไปช่วยวัดดาวเรืองจัดทำโรงทานส่งอาหารไปให้กับผู้ที่เดือดร้อน วัดดาวเรืองอยู่ห่างประมาณ 5 กิโลเมตรจากเมืองชัยภูมิ ก็ถือว่าเป็นจุดที่ดีสำหรับการทำอาหาร ส่งไปช่วยผู้ที่เดือดร้อนจากน้ำท่วม ก็มีพระ มีแม่ชี มีญาติโยมช่วยกันคนละไม้คนละมือ รวมทั้งญาติโยมจากที่อื่นส่งเงินส่งของส่งอาหารมาสมทบ

เมื่อเช้า อาตมาก็ติดรถของวัดไปชัยภูมิด้วย ถือโอกาสไปเยี่ยมญาติโยมที่เดือดร้อน เราก็ได้ไปช่วยในเรื่องการส่งข้าวของส่งสะเบียงไปให้กับผู้ที่กำลังประสบภัย ชาวบ้านที่อยู่มา 60 กว่าปีบอกว่า ไม่เคยเจอน้ำท่วมหนักขนาดนี้ น้ำท่วมสูงมาก โดยเฉพาะเมื่อวานหรือเมื่อวันซืน น้ำท่วมในตลาดสูงถึงอกเลยก็ว่าได้ แม้ว่าตอนนี้น้ำจะลดลงไปพอสมควรแล้ว แต่ว่าตัวตลาดสูงท่วมถึงเอวหรือเกินกว่านั้นเลยด้วยซ้ำ ไม่เฉพาะที่ตลาดหรือจุดที่อยู่ใจกลางเมืองเท่านั้น บริเวณรอบๆหรือชานเมืองนี้ก็โดนน้ำท่วมหนักมากเพราะว่าตรงอนุสาวรีย์เจ้าพ่อพญาแลน้ำลึกถึง 2 เมตรท่วมหัวไปเลย

 

ถนนที่เคยมีรถสัญจรไปมากลายคลองไปแล้ว ถนนหลายสายก็ก็ใช้ไม่ได้แล้วต้องใช้เรือ หรือมิเช่นนั้นก็ต้องเป็นรถที่สูงคันใหญ่ ชาวบ้านหลายคนเก็บของไม่ทัน ข้าวของก็เสียหายไปมากมายโดยเฉพาะร้านค้าในตลาดนี้ก็เสียหายไปเยอะ ตามถนนก็เห็นรถจอดอยู่กลางน้ำ เมื่อวานนี้เขาว่าน้ำท่วมถึงหลังคารถเลย วันนี้ก็ท่วมแค่ครึ่งคันรถ บางคนบอกว่าไม่ได้อาบน้ำมา 4 วันแล้ว ไปไหนไม่ได้เลย อยู่แต่ชั้น 2 ชั้นล่างน้ำท่วม 100% แต่ก็เห็นมีรถ เรือของผู้ที่มีจิตศรัทธานำเอาน้ำเอาอาหารไปแจก แต่ก็ไม่รู้ว่าตรงชานเมืองหรือตัวเมืองรอบนอก การช่วยเหลือไปถึงมากน้อยแค่ไหน

 

ยังดีที่ส่วนใหญ่ไฟฟ้าไม่ได้ตัด การใช้โทรศัพท์มือถือ หรือว่าการใช้ชีวิตจึงไม่ถึงกับลำบากทีเดียว ถ้าหากว่าฝนไม่ตกในวันสองวันนี้ สถานการณ์ก็คงจะดีขึ้น แต่ว่าความเสียหายก็คงจะมากมายทีเดียว ตอนที่ไป ตัวตลาดปิดเกือบหมดค้าขายอะไรไม่ได้เลย แต่ยังมีร้านเซเว่นที่ยังเปิดอยู่ เขาป้องกันน้ำท่วมไม่ให้เข้าร้านเต็มที่เลย แต่แม้จะน่าจะเสียหายมากมายอย่างนี้ หลายคนเขาก็ทำใจได้ ไม่บ่นไม่โวยวายไม่ตีโพยตีพาย ถือว่าที่เสียก็เสียไป ่ทรัพย์แต่ใจไม่เสีย ก็รักษาใจให้เป็นปกติได้รวมทั้งปรับตัวให้เข้ากับชีวิตที่มีแต่น้ำท่วม หลายบ้านเรียกว่าตัดขาดจากสังคมเลยก็ว่าได้ เพราะน้ำท่วมสูงมาก ไม่มีเรือที่จะสัญจรไปไหนมาไหนได้ สภาพอย่างนี้หลายคนคงจะได้ตระหนักว่า มีเงินเท่าไหร่มันก็ไม่มีประโยชน์แล้ว เพราะว่าไปซื้ออะไรไม่ได้เลย สิ่งสำคัญตอนนี้ไม่ใช่เงิน แต่ว่าคือข้าวคือน้ำ ซึ่งก็ดีมีเพื่อนบ้านหรือว่าผู้ที่เขามีน้ำใจ เขาก็รู้ว่าบ้านไหนมีคนติดอยู่ ออกไปไหนไม่ได้ ก็เอาข้าวเอาน้ำมาแขวนไว้ที่ประตูบ้าน อันนี้เรียกว่าน้ำใจของผู้คนนี้แหล่ะในยามนี้สำคัญที่สุดเลย ไม่ใช่เงินทองแล้วก็ไม่ใช่รถยนต์ด้วย

 

รถยนต์ใช้อะไรไม่ได้เลย จอดอยู่กลางน้ำหมดสภาพเลย ถ้าไม่มีเรือ ก็ตัดขาดจากโลกภายนอกเลยก็ว่าได้ เว้นแต่ว่ามีโทรศัพท์ติดต่อพูดคุยหรือว่ามีเพื่อนบ้านหรือว่าหน่วยบรรเทาสาธารณภัย นำอาหารน้ำมาให้ ในยามคนจะได้ตระหนักเลยว่าเงินไม่ใช่สิ่งสำคัญหรือว่าช่วยอะไรไม่ได้ มีแต่น้ำใจของผู้คน และอีกอย่างหนึ่งที่สำคัญคือการรักษาใจ เพราะว่าแม้จะมีข้าวมีน้ำ แต่ถ้าหากว่าใจนี้รักษาไม่ได้ รักษาไม่เป็น นี้ก็นี่ก็แย่ ข้าวหรือน้ำช่วยแค่ดูแลร่างกาย ไม่ให้หิวโหย ไม่ให้เจ็บป่วย แต่ว่าใจต้องใช้สติรวมทั้งความมั่นใจในน้ำใจของเพื่อนบ้านหรือน้ำใจของคนที่รู้จัก ก็จะได้มีความหวังว่า ทนมันไปอีกสักหน่อยเดี๋ยวก็จะดีขึ้น และยิ่งมีสติด้วยแล้วก็ทำให้ใจไม่ทุกข์ทรมานมาก ยอมรับกับสิ่งที่เกิดขึ้นได้

 

อันนี้สำคัญมากเลย การยอมรับกับความทุกข์ที่เกิดขึ้น หรือยอมรับเหตุการณ์เลวร้ายที่เกิดขึ้น เพราะถ้ายอมรับไม่ได้ บ่นโวยวายตีโพยตีพายก็จะทำให้ไม่ใช่แค่เสียทรัพย์ใจก็เสียด้วย บางทีถึงกับนอนไม่หลับ แต่ถ้ายอมรับสิ่งที่เกิดขึ้นได้คือเห็นว่ามันเกิดขึ้นแล้ว บ่นไปก็ไม่มีประโยชน์ โวยวายไปก็มีแต่จะซ้ำเติมตัวเอง อย่างนี้ก็ช่วยทำให้ใจเป็นปกติ 

28 ก.ย. 64 - อย่ายอมให้อดีตล่ามเราเอาไว้ : เรามีความรู้สึกตัวมากขึ้นเรื่อยๆมากขึ้นเรื่อยๆ มันเกิดนิสัยใหม่ขึ้นมา ความหลงก็เริ่มอ่อนกำลังลง ใหม่ๆความหลงก็เหมือนนิสัยอื่นๆ มันเหมือนกับเป็นร่องน้ำ เป็นร่องน้ำที่ลึกปล่อยน้ำเข้าไปไปทางร่องนี้แหละครั้นเราจะพยายามสร้างร่องใหม่ เราพยายามขูดร่องใหม่ แต่พอปล่อยน้ำที่ไร น้ำก็ไปร่องเก่าอยู่นั่นแหละ มีน้ำนิดหน่อยที่มันไหลไปทางร่องใหม่ แต่พอเราขุดไปเรื่อยๆ ร่องใหม่ก็จะใหญ่ขึ้นๆ น้ำก็จะค่อยๆไหลไปทางร่องใหม่มากขึ้น จนกระทั่งถึงจุดหนึ่ง น้ำจะไหลไปทางร่องใหม่มากกว่าร่องเก่า

ร่องเก่าก็จะตื้น ขณะที่ร่องใหม่ก็จะกว้างและลึก อันนี้เรียกว่านิสัยใหม่เกิดขึ้นแล้ว ใหม่ๆนิสัยเก่ามีกำลังมากเลย เพราะว่ามันสะสมมานาน การที่เราจะสร้างนิสัยใหม่มาแทนนิสัยเก่า มันไม่ใช่เรื่องง่าย เหมือนกับการสร้างร่องน้ำใหม่มาแทนร่องน้ำเก่า ใหม่ๆน้ำไม่ไปร่องใหม่หรอก มันก็จะไปแต่ร่องเก่า แต่พอเราทำไปเรื่อยๆทำไปเรื่อยๆขุดไปเรื่อยๆ น้ำก็จะค่อยๆไหลไปร่องใหม่มากขึ้น

 

อันนี้เรียกว่านิสัยใหม่มันเริ่มจะเอาชนะนิสัยเก่า เราจะหลุดจากนิสัยเก่าได้ มันต้องสร้างนิสัยใหม่ อย่าว่า แต่เรื่องนิสัยที่ชอบหลงและเปลี่ยนมาเป็นนิสัยที่รู้สึกตัว แม้กระทั้งการตื่นเช้า ใหม่ๆทั้งที่รู้ว่าตื่นเช้าดี แต่มันก็ไม่ยอมตื่นมันก็งัวเงียอยู่นั่นแหละ เพราะว่านิสัยเก่า ตื่นสาย มันยังมีกำลังอยู่ แต่พอเราทำบ่อยๆทำบ่อยๆ มันก็จะตื่นเช้าได้บ่อยขึ้นๆ ความงัวเงียที่เคยเกิดขึ้นค่อยๆหายไป นิสัยใหม่เกิดขึ้น นิสัยเก่าก็ตายหายไป

 

การที่พาตัวเองออกจากนิสัยเก่านั้น ก็เป็นเรื่องสำคัญ โดยเฉพาะนิสัยที่มันคอยกดถ่วงหรือเหนี่ยวรั้งเราไม่ให้เจริญงอกงาม หรือก้าวหน้า ไม่ว่าจะเป็นนิสัยเก่าก็ดี ประสบการณ์เก่าๆในอดีตก็ดี อันนี้เราต้องคอยสำรวจว่า มันมามีอิทธิพลต่อจิตใจเราแค่ไหน มันมาคอยล่ามเราให้อยู่กับที่ หรือว่าไม่สามารถจะก้าวหน้าไปหรือเปล่า ถ้าเป็นเช่นนั้นก็ต้องพยายามที่จะพาตัวให้หลุดจากประสบการณ์เดิมให้ได้

 

รวมทั้งพาตัวหลุดออกจากนิสัยเดิม ด้วยการทำความเพียร สร้างนิสัยใหม่ขึ้นมา สร้างสิ่งดีๆที่จะทำให้เราเกิดความมั่นใจในการลบล้างภาพเดิมๆที่มันฝังใจเรา อันนี้คือสิ่งที่เราทำได้ พระพุทธศาสนาเชื่อเรื่องของกรรมในปัจจุบัน การทำกรรมในปัจจุบันโดยเฉพาะมีความเพียร มันจะช่วยทำให้เกิดสิ่งใหม่ๆขึ้นมา ทดแทนสิ่งเก่าๆที่ไม่ดี